Dochodzenie roszczeń
Roszczenia związane z rozwiązaniem umowy Roszczenia związane z wadliwym
wypowiedzeniem umowy o pracę Wadliwe, a więc niezgodne z prawem lub
nieuzasadnione wypowiedzenie umowy - jest, w myśl przepisów prawa pracy, ważne.
Pracownik może jednak wnieść w takim przypadku odwołanie od wypowiedzenia do
sądu pracy. Odwołanie to pracownik może wnieść od każdego rodzaju umowy o
pracę, jeśli jej wypowiedzenie zostało dokonane z naruszeniem przepisów
prawa pracy, a w przypadku umowy na czas nie określony - również wtedy, gdy
wypowiedzenie jest nieuzasadnione. Pracownik może więc zawsze wnieść odwołanie
od wypowiedzenia, które wydaje mu się nieuzasadnione i wadliwe. Nie powoduje
to bowiem dla niego żadnych negatywnych konsekwencji. Co najwyżej sąd pracy
uzna, że brak jest podstaw prawnych do uznania żądań pracownika. Zdaniem Sądu
Najwyższego, roszczenie o przywrócenie do pracy można ocenić jako
nieuzasadnione (art. 8 k.p. w związku z art. 4771 § 2 k.p.c.), jeżeli
zachowanie się pracownika było naganne w takim stopniu, że jego powrót do
pracy mógłby wywołać zgorszenie innych zatrudnionych, a naruszenie przez
pracodawcę przepisów o rozwiązywaniu umów o pracę bez wypowiedzenia nie było
poważne (wyrok z 24 lutego 1998 r., I PKN 539/97, OSNAPiUS z 1999 r. nr 3, poz.
87). Roszczenia pracownika związane z wadliwym wypowiedzeniem przez pracodawcę
umowy o pracę, których pracownik może dochodzić przed sądem, zależą od
rodzaju umowy, która została wypowiedziana (na czas nie określony, okres próbny,
na czas określony lub czas wykonania określonej pracy). Umowa na czas nie określony
Z tym rodzajem umowy wiąże się największy zakres roszczeń pracownika. Aby sąd
pracy uznał wypowiedzenie umowy o pracę na czas nie określony za sprzeczne z
przepisami o wypowiadaniu umów o pracę, pracodawca musi postąpić wbrew
zasadom prawa pracy. Jeśli zatem pracodawca np. nie poda przyczyny
wypowiedzenia w piśmie zawierającym oświadczenie woli o wypowiedzeniu lub
wypowie umowę wbrew obowiązującemu zakazowi wypowiedzenia albo też
wypowiedzenie przez niego umowy o pracę będzie nieuzasadnione, a więc brak będzie
w danych okolicznościach przyczyn uzasadniających wypowiedzenie umowy, sąd
pracy z pewnością uzna roszczenia pracownika za zasadne. Odwołując się od
wypowiedzenia umowy o pracę zawartej na czas nie określony pracownik może zażądać
stosownie do art. 45 k.p.: - uznania wypowiedzenia za bezskuteczne, jeśli nie
minął jeszcze okres wypowiedzenia, - przywrócenia do pracy na poprzednich
warunkach, jeśli umowa już uległa rozwiązaniu, - odszkodowania. Sąd pracy
może zasądzić tylko jedno z tych roszczeń, a nie np. dwa lub wszystkie
razem. Wybór należy w zasadzie do pracownika, gdyż to on wymienia w pozwie
roszczenie, którego się domaga. Sąd nie jest jednak całkowicie związany
wyborem roszczenia dokonanym przez pracownika. Jeżeli pracownik dokonał wyboru
jednego z roszczeń przewidzianych alternatywnie w art. 56 k.p., to sąd pracy,
przyznając jedno z tych roszczeń, nie ma obowiązku orzekać o oddaleniu
drugiego z nich (zob. wyrok SN z 15 czerwca 1993 r., I PRN 64/93, PiZS z 1994 r.
nr 2, s. 60). Sąd może zasądzić odszkodowanie, nawet jeśli pracownik domagał
się uznania wypowiedzenia za bezskuteczne albo przywrócenia do pracy, jeśli
ustali, że uwzględnienie takiego żądania jest niecelowe, np. w przypadku
poważnego konfliktu między pracodawcą a pracownikiem, który powoduje, że w
opinii sądu przywrócenie do pracy nie rokuje prawidłowej współpracy.
Ponieważ jednak sytuacje konfliktowe między pracownikiem a pracodawcą w
czasie trwania sporu sądowego są zjawiskiem powszechnym, sądy pracy nie
powinny w każdym takim przypadku automatycznie orzekać o odszkodowaniu zamiast
o przywróceniu do pracy lub uznaniu wypowiedzenia za bezskuteczne. Sąd Najwyższy
w wyroku z 3 kwietnia 1997 r. (I PKN 63/97, OSNAPiUS z 1998 r. nr 3, poz. 74)
stwierdził, że w razie rozwiązania z pracownikiem umowy o pracę bez
wypowiedzenia z naruszeniem przepisów sąd pracy może nie uwzględnić żądania
przywrócenia do pracy na poprzednich warunkach i zasądzić odszkodowanie, jeżeli
przywrócenie do pracy jest niecelowe lub nieuzasadnione ze względu na istniejący
w zakładzie pracy poważny konflikt między pracownikiem a jego przełożonym
(art. 56 § 1 i 2 k.p. w zw. z art. 45 § 2 k.p.). Uznanie wypowiedzenia za
bezskuteczne może być orzeczone tylko wtedy, gdy nie upłynął jeszcze okres
wypowiedzenia. Skutkiem uznania wypowiedzenia za bezskuteczne jest unieważnienie
dokonanego wypowiedzenia i niedopuszczenie do rozwiązania umowy o pracę.
Natomiast orzeczenie o przywróceniu do pracy może być wydane, gdy umowa o
pracę uległa już rozwiązaniu (a więc upłynął już okres wypowiedzenia).
Pracodawca w takim przypadku obowiązany jest zatrudnić pracownika. Skutek ten
nie następuje jednak automatycznie. Pracownik powinien bowiem w ciągu 7 dni od
przywrócenia do pracy zgłosić gotowość podjęcia pracy. Jeśli nie zrobi
tego we wskazanym terminie, pracodawca może odmówić mu ponownego
zatrudnienia, chyba że spóźnienie nastąpiło z przyczyn od pracownika
niezależnych, np. ciężka choroba pracownika. Termin siedmiu dni na zgłoszenie
gotowości do podjęcia pracy biegnie od dnia uprawomocnienia się orzeczenia o
przywróceniu do pracy. Pamiętaj, że W przypadku orzeczenia przywrócenia
pracownika do pracy, pracodawca obowiązany jest zatrudnić pracownika na
dotychczasowym stanowisku. Pracownik, który został przywrócony do pracy na
poprzednich warunkach, może domagać się zatrudnienia na tym samym stanowisku,
które zajmował wcześniej. Jeśli jest to niemożliwe (z przyczyn
obiektywnych), pracownika należy zatrudnić na stanowisku równorzędnym do
poprzednio zajmowanego, z wynagrodzeniem nie niższym niż wynagrodzenie
poprzednio otrzymywane.
Przepisy BHP calosc do ściągnięcia w jednym pliku !
Plik należy rozpakowac programem Winrar, który znajduje się na storonie http://www.winrar.pl
Stronę BHP przygotowała Kamila Tyszka 2004